Impressie rondleiding over het Haags Porselein 12 september 2026

In de zomer van 1772 vestigde zich te Den Haag een jongeman, afkomstig uit Dresden. Johann Frantz Lynker was zijn naam en hij kwam duidelijk naar Den Haag om er te blijven: hij werd lid van de Evangelisch-Lutherse Gemeente, legde de burger- en schutterseed af en schreef zich in als lid van het Sint Nicolaas- of kramersgilde. Dat laatste maakte het hem mogelijk om in een gehuurd pand aan de Hofsingel ‘schuins over het Logement van Vriesland’ een winkel te beginnen in keramiek en textiel. In zijn activiteiten werd hij gesteund door zijn vader, die vanuit Dresden rondreisde op zoek naar geschikte koopwaar. De ambities mondden uit in de opening in 1777 van een ‘nieuw aangelegde porcelein-fabriq en Magazijn’ in de Begijnstaat.

Met deze inleiding begon onze gids mevrouw Constance Scholten haar zeer boeiende stadswandeling langs de locaties die een rol hebben gespeeld in de geschiedenis van het Haags porselein. We kregen een kaart uit de tijd van Willem V, waar onze route met de negen stops ingetekend was en toelichting op de geschiedenis van die gebouwen/straten/kerk, de mensen die er gewoond hadden dan wel wat hun relatie met de familie was en hun daden. De wandeling startte op de Hofsingel en liep via het Lange Voorhout, de Bagijnstraat, de Lutherse Kerk, waar de familie Lynker kerkte en Anton Lynker in 1781 is bijgezet (en waar wij even konden zitten) naar de Dunne Bierkade: het Balckeneijnde Huis waar tussen 1779 en het faillissement in 1790 de Haagse porseleinfabriek gevestigd was. In de tuin bevond zich een werkhuis waar porselein, verguld en gemoffeld werd. De huisjes staan er nog steeds. Het porselein werd niet in Nederland vervaardigd, maar kwam uit Duitsland. Het werd hier echter zeer verfijnd beschilderd met een geheel eigen stijl. Onderweg vertelde onze gids prachtige verhalen over de geslachten, hun verbindingen, hun rijkdom, hun teloorgang en hoe ze daarmee creatief omgingen. Het klimaat voor een luxe product als porselein was helaas niet stabiel, vandaar ook het faillissement in 1790.

Onze gids had geregeld dat we het Balckeneijnde Huis in konden en op de bovenverdieping het prachtig beschilderde porselein met eigen ogen konden aanschouwen. Het Haags Kunstmuseum, Museum Sypesteyn in Loosdrecht en het Rijksmuseum in Amsterdam hebben nog grote collecties, maar die worden lang niet altijd tentoongesteld.

Met een prachtige hand-out met de geschiedenis van de porseleinfabriek en veel foto’s van de plekken en gebouwen in de stad zoals ze er toen uitzagen en die een rol hebben gespeeld in deze geschiedenis, namen we afscheid van onze gids Constance Scholten en bedankten haar heel hartelijk voor deze boeiende en veelkleurige geschiedenis.

Zij deed deze stadwandeling twee keer die dag!

Werkgroep Activiteiten